چهارشنبه , 30 آبان 1397
صفحه اول » فرهنگ » ماجرای سپاه اسامه چه بود؟

ماجرای سپاه اسامه چه بود؟

محمدحسین رجبی دوانی گفت: رسول خدا در آخرین روزهای عمر شریف خود با اعزام سپاه اسامه در نظر دارد که مدعیان خلافت و یا مخالفان امیرالمومنان در مدینه نباشند.

محمدحسین رجبی‌دوانی

به گزارش مشرق، متن زیر گفتاری از محمدحسین رجبی دوانی در مورد وقایع روزهای پایانی عمر پیامبر است که در ادامه می خوانید؛

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم پس از حجة الوداع و اعلام ولایت امیرالمومنین سلام الله علیه به عنوان جانشین خود، به مدینه بازگشتند. ماه محرم و ماه صفر بود که حال ایشان دگرگون شد و پیامبر خدا به سبب بدحالی، گاهی اوقات در خانه بستری می شدند و قادر به اقامه نماز جماعت نبودند.

تا اینکه در اواسط ماه صفر، رسول خدا اعلام فرمود همه ی کسانی که در مکه قادرند سلاح در دست بگیرند برای رفتن به ماموریتی که انتقام جنگ موته و شهادت سرداران بزرگ اسلام در آن جنگ است آماده حرکت بشوند.

ایشان، ناحیه ای به نام  جرف در بیرون از مدینه را به عنوان اردوگاه این سپاه تعیین کردند و جوانی به نام اسامة بن زید را به فرماندهی این سپاه منصوب کردند و بنا به نقلی، جز ده نفر از بنی هاشم که استثناء شده بودند همه باید در این لشکر حضور پیدا می کردند.

چرا پیامبر خدا در این ایام و بیماری خود اقدام به اعزام چنین سپاهی می کند، اگر که دشمن حمله ور شده بود و حضرت برای دفاع لشکر اعزام می کردند جای بحثی نبود، اما پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم  می گوید که ما می خواهیم انتقام جنگ موته را بگیریم، ولی چرا این همه تعجیل در این قضیه می شود؟

آنچه مسلم است و بزرگان علمای شیعه به آن معتقد هستند، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم چون ارتحال خود را نزدیک می دید، برای محکم کاری در امر خلافت و جانشینی بلافصل امیرالمومنین علیه السلام  این تدبیر را اندیشیدند.

ایشان با توجه به علم و آگاهی که از دشمنی ها و حساسیت های بسیاری از اصحاب نسبت به مولای متقیان علیه السلام دارند و اینکه می دانند این افراد نمی توانند رهبری او را برتابند، می خواهد آن ها را به این ماموریت اعزام کند و در غیاب آن ها که به این ماموریت رفتند، رسول خدا رحلت می کند و امیرالمومنین علیه السلام که در غدیر معرفی شده است و برای او بیعت گرفته شده در جای رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم قرار خواهد گرفت و مسلمانان که از ماموریت موته برگردند، درعمل انجام شده قرار می گیرند و نمی توانند با  رهبری امیرالمومنین علیه السلام مقابله و منازعه ای داشته باشند. لذا این سپاه را حضرت اعزام می کند.

اما باید دقت کرد در اعزام این سپاه و تعیین فرمانده آن از سخنانی که پیرامون این سپاه بیان می فرماید رموزی نهفته است. پیغمبر اکرم  وقتی اسامة بن زید را که هفده ساله یا هجده ساله بوده است به عنوان فرمانده تعیین کرد و همه مسلمانان با سابقه را به عنوان سربازان او قرار داد، با اعتراض عمومی مواجه شد. خیلی گلایه و انتقاد داشتند که چرا این جوان باید بر ما مسلمانان با سابقه فرماندهی پیدا کند.

پیامبر خدا با  همان حال بیماری در حالی که دستمالی بر سر بسته بود وارد مسجد شد و خطاب به مردم گفت که این سخنان چیست که به گوش من رسیده؟! اصل بر لیاقت است، نه بر سن و سال، اسامه لیاقت دارد همانگونه که پدرش پیش از این لیاقت داشت (پدر اسامه، زید بن حارثه بود که در جنگ موته به شهادت رسیده بود.) بعد پیغمبر بزرگوار ما لعنت می کند کسانی که از سپاه اسامه و فرمان او سرپیچی کنند و فرمود چون من تعیین کردم، همه موظفید که اطاعت کنید و با او همراهی کنید.

این اقدام پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم جای تامل و تعمق دارد. از این رو که اگر بحث بر لیاقت باشد آیا پیامبر ما افراد لایقی از اصحاب خود را سراغ ندارد که هم لایق اند و دارای سوابق بالا، و سنی هم از آنها گذشته باشد تا اعتراض و انتقاد اصحاب برانگیخته نشود؟ قطعاً پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم اصحاب اینگونه داشتند، اما در کار پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم حکمتی نهفته است.

آن حضرت می خواهد جلوی انتقادات احتمالی درباره ی ولایت امیرالمومنین  علیه السلام را  به بهانه ی کم بودن سن آن حضرت بگیرند، یعنی وقتی رسول خدا حکم می کند که شما باید تحت امر اسامه ای که هفده هجده سال بیشتر ندارد بروید، به اعتبار اینکه که پیامبر خدا آن را تایید کرده، قطعاً باید تابع امیرالمومنین علیه السلام باشید که خداوند او را تعیین کرده و سن او هم  حدود دو برابر سن اسامه است.

امیرالمومنین علیه السلام هنگام رحلت پیامبر عظیم الشان اسلام سی و سه سال دارد و وقتی  هم می فرماید اصل بر لیاقت است، همه می دانند که امیرالمومنین علیه السلام لایق ترین اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بوده و سوابق درخشان و بی نظیر آن حضرت در خدمت به اسلام و دین الهی و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم  بر همگان آشکار است.

مورد دیگر هم اینکه وقتی هر کسی که از رسول خدا سر پیچی کند مستوجب لعن و نفرین است، به طریق اولی اگر کسی از ولایت امیرالمومنین علیه السلام که توسط خداوند تعیین شده و توسط پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم معرفی شده است سر پیچی کند لعن و نفرین ابدی برای خود خریده است.

پس رسول خدا در آخرین روزهای عمر شریف خود با اعزام سپاه اسامه در نظر دارد که مدعیان خلافت و یا مخالفان امیرالمومنان علیه السلام، به اعتبار حضور در ماموریت گرفتن انتقام جنگ موته، در مدینه نباشند.

لحظات پایانی عمر شریف پیامبر اکرم

درباره ارتحال جان سوز رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم باید عرض شود که وقتی آن وجود مقدس همه مردان را از خانه خود بیرون راند و فرمود زنها حضور داشته باشند، مدتی بعد فرمود که برادر و حبیبم را خبر کنید؛

عایشه بیرون آمد و گفت که پیغمبر ابوبکر را می طلبد، ابوبکر وارد شد اما رسول خدا روی خود را از آن برگرداند وی هم بیرون آمد و گفت که به خدا قسم که به من نیازی نداشت، اگر من را می خواست حاجت خود را می گفت.

پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم باز هم فرمودند: گفتم برادر و حبیبم را خبر کنید، در این موقیت حفصه همسر دیگر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بیرون آمد و گفت آن حضرت عمر بن خطاب (پدر خود) را می خواهد. عمر هم که وارد شد باز حضرت روی خود را برگرداند، او هم بازگشت و گفت که به من نیازی نداشت.

بار سوم که حضرت فرمودند برادر و حبیبم را خبر کنید ام سلمه همسر بزرگوار رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم که به اعتقاد شیعه بعد از حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها برترین همسران آن حضرت هست با صدای بلند اعلام کرد که به خدا سوگند آن حضرت علی را می خواهد. چرا علی را با خبر نمی کنید؟!

با اصرار و پافشاری ام سلمه امیرالمومنین علیه السلام را خبر کردند. با آمدن امیرالمومنین علیه السلام حضرت زهرا سلام الله علیها و فرزندان آن ذوات مقدس هم وارد شدند. اینجا بود که پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم وقتی دید عزیزترین کسانش گرد او جمع شدند فرمود که همه زنان هم بیرون بروند. وقتی همه زنان از منزل پیغمبر خارج شدند آن وجود مقدس ماند با اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام.

در اینجاست که حضرت زهرا علیها السلام وقتی پدر بزرگوار خود را در آن حالت دید منقلب و گریان شد و پیغمبر به او فرمود نزدیک بیا و آهسته نکته ای را برای آن حضرت بیان فرمود که بعدها وقتی از حضرت فاطمه سلام الله علیها سوال شده است که پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم در آن آخرین سخنان به شما چه فرمود می فرماید: پدرم به من بشارت داد که تو اول کس از اهل بیت من هستی که به من ملحق خواهی شد و بعد به امیرالمومنین علیه السلام فرمود ای علی بیا و سر من را در آغوش خود بگیر.

حضرت مدتی طولانی به راز با امیرالمومنین علیه السلام سخن گفت که خود مولای متقیان سلام الله علیه می فرماید پیغمبر در این سخنان آخرین خود هزار در از علوم و معارف گوناگون به روی من گشود که از هر در آن هزار باب گشوده می شود. بعد به امیرالمومنین علیه السلام فرمود بزودی جان از تن من خارج خواهد شد، همین که دیدی من جان به جان آفرین تسلیم کردم دستی بر صورت من بکشید و دست خود را بر صورت خود بمالید و تا وقتی که من را دفن نکردید از پیکر من جدا نشو و بعد در آغوش امیرالمومنین علیه السلام جان به جان آفرین تسلیم کرد و مصیبت بزرگ رحلت آن وجود مقدس اتفاق افتاد.

رحلت پیامبر عظیم الشان اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در شیعه بنابر نقل معروف بیست هشت صفر سال یازده هجرت اتفاق افتاده ولی اهل تسنن رحلت آن بزرگوار را در روز دوازده ربیع الاول که به زعم آنها روز ولادت آن حضرت هم هست می دانند.

رجبی دوانی نمایه

محقق تاریخ اسلام ضمن تشریح جریانات مختلفی که به مقابله با پیامبر اکرم(ص) پرداختند،گفت:امروزه مدیرانی درکشور دارند از موقعیتشان سوءاستفاده و به بیت‌المال دست‌اندازی می‌کنند و این را حق خودشان می‌دانند.

به گزارش مشرق، محمدحسین رجبی دوانی محقق تاریخ اسلام شب گذشته در برنامه «جاذبه» طی سخنانی به مناسبت سالروز رحلت نبّی مکرم اسلام (ص) با اشاره به دشمنی جریانات مختلف با شخص پیامبر (ص) گفت: در دوران رسالت پیامبر (ص) و به ویژه پس از تأسیس دولت اسلام در مدینه، یکی از دشمنانی که مقابل اسلام عرضه‌اندام کردند، مشرکین بودند که نماد آنها قریش در مکه بود. قبایل مشرک دیگری هم بودند که به تحریک قریش علیه اسلام مشکلات را ایجاد کرده بودند.

وی افزود: علاوه بر مشرکان، یهودیان نیز در مقابل اسلام جبهه گرفتند و با علم بر اینکه اسلام همان دین موعود حضرت موسی (ع) و پیامبرشان آخرین پیغمبر است، وقتی دریافتند منافع نامشروعشان با حضور پیامبر (ص) تحقق پیدا نمی‌کند، به دشمنی با آن حضرت پرداختند.

این محقق تاریخ اسلام یادآور شد: گروه دیگری که به دشمنی با پیامبر (ص) پرداخت، جریان منافقین بود. علاوه بر این سه جریان، دشمن دیگری نیز وجود داشت که آن، هوای نفس مسلمانان بود، لذا پیامبر (ص) موقعی که در مکه بودند و هنوز دولت تشکل نداده بودند، بر «جهاد اکبر» تأکید داشتند، اما وقتی به مدینه می‌آیند و دولت تشکیل می‌دهند، در برابر مشرکان و یهودیان بر جهاد اصغر تأکید می‌کنند.

رجبی دوانی با بیان اینکه جهاد اکبر همان مبارزه با هواس نفس است، افزود: روزی پیامبر (ص) از جنگ باز می‌گشتند که فرمودند: حالا باید به جهاد اکبر پرداخت، فردی پرسید؟ مگر الان در جهاد نبودیم یا رسول الله؟ حضرت فرمود: این جهاد اصغر بود و جهاد اکبر همان مبارزه با نفس است. برخی به دنیا چسبیده بودند و به قوم و قبیله خود افتخار می‌کردند، برخی درصدد دستیابی به موقعیت‌ها و منصب‌های حکومتی و برخی به دنبال شهرت بودند، در چنین فضایی پیامبر اکرم (ص) بر لزوم مبارزه با هوای نفس یا همان جهاد اکبر تأکید کردند.

«ولایت اهل بیت» رمز بقای مسلمانان در مسیر صحیح رسالت پیغمبر (ص) است

وی با تأکید بر اینکه با رحلت پیامبر (ص)، به امر ولایت خیانت شد و به تبع آن، دنیای اسلام به سوی جاهلیت بازگشت، گفت: «ولایت اهل بیت(ع)» رمز بقای مسلمانان در مسیر صحیح رسالت پیغمبر (ص) بود، طوری که اگر طبق فرمایش خدا، امر ولایت را ابلاغ نمی‌کردند، رسالتش را انجام نداده بودند. وقتی بازگشت به جاهلیت صورت گرفت، دنیاخواهی چنان اوج گرفت که در تاریخ آمده: برخی اصحاب پیامبر (ص) که به دنیا میلی نداشتند و این فرهنگشان شده بود، به تدریج از این موضوع فاصله گرفتند، به عنوان مثال، اصحاب «صُفّه» که به زهد معروف بودند، به دنیاطلبانی تبدیل شدند که ثروتشان حساب و کتاب نداشت.

این محقق تاریخ اسلام با اشاره به نحوه رفتار و عملکرد امیرالمومنین (ع) پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) گفت: وقتی حضرت علی (ع) به خلافت رسید، جامعه حاضر نشد او را بپذیرد، چون امیرالمومنین (ع) می‌خواستند به سیره پیامبر (ص) عمل کنند، اما مردم واکنش نشان دادند و جز پوسته‌ای از اسلام چیزی دیگری باقی نمانده بود. نماز می‌خواندند، روزه می‌گرفتند، جهاد می‌کردند اما در جهاد به دنبال غارتگری بودند، به مکان‌هایی برای تبلیغ اسلام می‌رفتند که برایشان درآمد مادی خوبی داشته باشد.

به گفته وی، امیرالمومنین (ع) با این رفتار مردم مخالف بود، لذا وقتی به خلافت رسید این فتوحات را متوقف کرد و به همین دلیل به شدت مقابل حضرت قرار گرفتند، چون حضرت علی (ع) جلوی منافع نامشروع آنان را گرفته بود. لذا همان افرادی که در زمان پیامبر (ص) چهره‌های شناخته شده‌ای بودند، آلوده به دنیا شدند و مقابل حضرت علی (ع) قرار گرفتند. فتنه جمل را همین افراد به وجود آورده بودند.

رجبی دوانی گفت: حضرت علی (ع) در خطبه «شقشقیه» وقتی به نقد دوران و خلفای پیش خود می‌پردازد، به اوج گرفتن دنیاطلبی و غارت بیت المال اشاره می‌کند و عامل سقوط خلیفه سوم را نیز همین مسأله می‌دانند. حضرت علی (ع) در دوران خلافتشان نه تنها جلوی دست‌اندازی به بیت المال را گرفت بلکه هر آنچه خلفای پیشین به دیگران بخشش کرده بودند ـ حتی اگر مهر زنانشان کرده بودند ـ پس گرفتند. در همین راستا طلحه و زبیر به حضرت اعتراض کردند، چون برای خودشان حق قائل شده بودند، این موضوعی است که امروزه در جامعه ما نیز وجود دارد

وی خاطرنشان کرد: برخی مسئولان که بنده ابا دارم آنان را مسئول بدانم ـ چون مسئول کسی است که مورد سوال قرار می‌گیرد و باید پاسخگو باشد، اما این افراد به کسی پاسخی نمی‌دهند ـ مدیرانی هستند که به بیت‌المال دست‌اندازی می‌کنند و این را حق خودشان می‌دانند که این همان منطق طلحه و زبیر در مقابل امیرالمومنین (ع) است.

این محقق تاریخ اسلام افزود: طلحه و زبیر به حضرت گفتند چرا حق ما را از بیت المال نمی‌دهی، این اموال به زور شمشیرهای ما جمع آوری شده و اینها حق ما است، حضرت فرمود: حق شما همانی بود که به شما داده شد. آنها گمان می‌کردند چون در زمان خلیفه قبلی طور دیگری به آنها از بیت المال داده می‌شد، باید در دوران خلفای بعدی هم چنین باشد و این را مشروع می‌دانستند، این در حالی است که همین لقمه‌های حرام باعث شد طلحه و زبیر با آن سابقه درخشان در دوران پیامبر (ص)، به مقابله با امیرالمومنین (ع) و حتی براندازی ایشان پرداختند