سه شنبه , ۳ خرداد ۱۴۰۱
صفحه اول » اجتماعی و سیاسی » سالگرد قیام خونین ۳۰ تیر و پیروزی مردم در حمایت از دکتر محمد مصدق

سالگرد قیام خونین ۳۰ تیر و پیروزی مردم در حمایت از دکتر محمد مصدق

 

در روز ۳۰ تیر ۱۳۳۱ یک سال و ۴ ماه پس از به ثمر نشستن نهضت ملی صنعت نفت، مردم ایران با راهپیمایی در خیابان ها خواستار برکناری احمد قوام السلطنه و بازگشت دکتر محمد مصدق به پست نخست وزیری شدند.

پیشتر دکتر مصدق برای جلوگیری از کارشکنی های ارتش و دربار، درخواست انتقال وزارت جنگ به دولت را از شاه نمود. این درخواست از طرف شاه رد شد.
با تشدید اختلافات میان محمدرضاشاه و مصدق برای انتخاب وزیر جنگ در ۲۵ تیرماه ۱۳۳۱، مصدق استعفاء کرده و شاه با پذیرش استعفای او دست دوستی به سوی قوام دراز کرد. او در حکم خود لقب «حضرت اشرف» را به قوام پس داد. قوام نیز پس از پذیرش نخست وزیری، با دادن اعلامیه‌ای تند که با مصرع «کشتیبان را سیاستی دگر آمد» مشهور شد، که هواداران نهضت ملی نفت را به خشم آورد و همه نیروهای جامعه بهمراه بازار و اصناف به مخالفت با او پرداختند و به تظاهراتی بزرگ دست زدند که بعدها به قیام سی تیر شناخته شد.

با رفتار خشونت‌آمیز شهربانی در تهران و کشته شدن تظاهر کنندگان در روز سی تیر، قوام مجبور به استعفاء شد و شاه مجبور شد با پذیرش درخواست مصدق در خصوص وزارت جنگ نخست وزیری او را بپذیرد.
مجلس هفدهم پس از این حادثه قوام را مهدورالدم دانسته و حکم مصادره اموالش را به نفع شهدای سی تیر صادر کرد. او در واقع از این تاریخ با خاطره‌ای بسیار بد از صحنه سیاسی ایران حذف شد.